Bhishma Ashtami · भीष्म अष्टमी
Sunday, 14 February 2027 (New Delhi)
Story and significance
Bhishma Ashtami, on Magha Shukla Ashtami, is the day Bhishma Pitamah left his body. He had the boon of choosing his time of death, and lay on a bed of arrows after the Kurukshetra war, waiting for Uttarayan. From that bed he taught Yudhishthira the Vishnu Sahasranama and dharma. Since Bhishma never married and had no children, everyone offers tarpan to him today.
भीष्म अष्टमी, माघ शुक्ल अष्टमी, वह दिन है जब भीष्म पितामह ने देह त्यागी। उन्हें इच्छामृत्यु का वरदान था, और कुरुक्षेत्र युद्ध के बाद वे उत्तरायण की प्रतीक्षा में शरशय्या पर लेटे रहे। उसी शय्या से उन्होंने युधिष्ठिर को विष्णु सहस्रनाम और धर्म का उपदेश दिया। भीष्म ने विवाह नहीं किया और उनकी कोई संतान नहीं थी, इसलिए आज सभी उनके लिए तर्पण करते हैं।
Muhurat
Tarpan and puja are done at midday (Madhyahna) on Ashtami.
तर्पण और पूजा अष्टमी को दोपहर (मध्याह्न) में होते हैं।
Samagri (what you need)
- Water with black sesame
काले तिल मिला जल - Kusha grass
कुशा - White flowers
सफ़ेद फूल - Vishnu Sahasranama
विष्णु सहस्रनाम - Things to donate
दान की वस्तुएँ
Puja vidhi, step by step
- Bathe in the morning.
सुबह स्नान करें। - At midday, sit facing south and offer tarpan of water and sesame in Bhishma's name.
दोपहर में दक्षिण की ओर मुख करके भीष्म के नाम से जल और तिल का तर्पण करें। - Read or chant the Vishnu Sahasranama, which Bhishma taught.
भीष्म द्वारा सिखाया विष्णु सहस्रनाम पढ़ें या जपें। - Pray for wisdom, self-control and the courage to keep your word.
ज्ञान, संयम और वचन निभाने के साहस की प्रार्थना करें। - Give food or clothes in charity.
अन्न या वस्त्र दान करें।
Mantra
ॐ भीष्माय नमः
Om Bhishmaya Namah
Do
- Read the Vishnu Sahasranama.
विष्णु सहस्रनाम पढ़ें। - Keep your promises, as Bhishma did.
भीष्म की तरह अपने वचन निभाएँ।
Avoid
- Avoid non-vegetarian food and alcohol.
मांसाहार और मदिरा से दूर रहें।
Read in தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം
தமிழ்
மாசி சுக்ல அஷ்டமியான பீஷ்ம அஷ்டமி, பீஷ்மர் உயிர் துறந்த நாள். தன் மரண நேரத்தைத் தானே தேர்வு செய்யும் வரம் பெற்ற அவர், குருக்ஷேத்திரப் போருக்குப் பின் உத்தராயணத்துக்காகக் காத்து அம்புப் படுக்கையில் கிடந்தார். அந்தப் படுக்கையிலிருந்தே யுதிஷ்டிரனுக்கு விஷ்ணு சகஸ்ரநாமமும் தர்மமும் போதித்தார். பீஷ்மர் மணம் புரியாததால் சந்ததி இல்லை; எனவே இன்று அனைவரும் அவருக்குத் தர்ப்பணம் செய்கின்றனர்.
- காலையில் நீராடவும்.
- நண்பகலில் தெற்கு நோக்கி அமர்ந்து பீஷ்மரின் பெயரில் நீரும் எள்ளும் கொண்டு தர்ப்பணம் செய்யவும்.
- பீஷ்மர் போதித்த விஷ்ணு சகஸ்ரநாமம் படிக்கவும் அல்லது ஜபிக்கவும்.
- ஞானம், சுயகட்டுப்பாடு, சொல் காக்கும் துணிவுக்காகப் பிரார்த்திக்கவும்.
- உணவு அல்லது துணி தானம் செய்யவும்.
తెలుగు
మాఘ శుద్ధ అష్టమి అయిన భీష్మాష్టమి, భీష్మ పితామహుడు దేహం విడిచిన రోజు. ఇచ్ఛామరణ వరం ఉన్న ఆయన కురుక్షేత్ర యుద్ధం తర్వాత ఉత్తరాయణం కోసం అంపశయ్యపై వేచి ఉన్నాడు. ఆ శయ్య నుండే ధర్మరాజుకు విష్ణు సహస్రనామం, ధర్మం బోధించాడు. భీష్ముడు వివాహం చేసుకోకపోవడంతో సంతానం లేదు; కాబట్టి ఈ రోజు అందరూ ఆయనకు తర్పణం ఇస్తారు.
- ఉదయం స్నానం చేయండి.
- మధ్యాహ్నం దక్షిణం వైపు కూర్చుని భీష్ముని పేరున నీరు, నువ్వులతో తర్పణం ఇవ్వండి.
- భీష్ముడు బోధించిన విష్ణు సహస్రనామం చదవండి లేదా జపించండి.
- జ్ఞానం, ఆత్మనిగ్రహం, ఇచ్చిన మాట నిలుపుకునే ధైర్యం కోసం ప్రార్థించండి.
- అన్నం లేదా వస్త్రాలు దానం చేయండి.
ಕನ್ನಡ
ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಾದ ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹ ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸಿದ ದಿನ. ಇಚ್ಛಾಮರಣದ ವರವಿದ್ದ ಅವನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಶರಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾದಿದ್ದನು. ಆ ಶಯ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಬೋಧಿಸಿದನು. ಭೀಷ್ಮ ವಿವಾಹವಾಗದ ಕಾರಣ ಸಂತಾನವಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
- ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ.
- ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಭೀಷ್ಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ.
- ಭೀಷ್ಮ ಬೋಧಿಸಿದ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಓದಿ ಅಥವಾ ಜಪಿಸಿ.
- ಜ್ಞಾನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ.
- ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆ ದಾನ ಮಾಡಿ.
മലയാളം
മാഘ ശുക്ല അഷ്ടമിയായ ഭീഷ്മാഷ്ടമി, ഭീഷ്മ പിതാമഹൻ ദേഹം വെടിഞ്ഞ ദിവസമാണ്. സ്വച്ഛന്ദമൃത്യു വരം ലഭിച്ച അദ്ദേഹം കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഉത്തരായണത്തിനായി ശരശയ്യയിൽ കാത്തുകിടന്നു. ആ ശയ്യയിൽ നിന്നാണ് യുധിഷ്ഠിരന് വിഷ്ണുസഹസ്രനാമവും ധർമ്മവും ഉപദേശിച്ചത്. ഭീഷ്മർ വിവാഹം കഴിക്കാത്തതിനാൽ സന്താനങ്ങളില്ല; അതിനാൽ ഇന്ന് എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന് തർപ്പണം ചെയ്യുന്നു.
- രാവിലെ കുളിക്കുക.
- ഉച്ചയ്ക്ക് തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞിരുന്ന് ഭീഷ്മരുടെ പേരിൽ ജലവും എള്ളും കൊണ്ട് തർപ്പണം ചെയ്യുക.
- ഭീഷ്മർ ഉപദേശിച്ച വിഷ്ണുസഹസ്രനാമം വായിക്കുകയോ ജപിക്കുകയോ ചെയ്യുക.
- ജ്ഞാനം, ആത്മനിയന്ത്രണം, വാക്ക് പാലിക്കാനുള്ള ധൈര്യം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുക.
- അന്നമോ വസ്ത്രമോ ദാനം ചെയ്യുക.