Gangaur · गणगौर
Friday, 9 April 2027 (New Delhi)
Story and significance
Gangaur, celebrated mainly in Rajasthan, Gujarat and Madhya Pradesh, honours Gauri (Parvati) and Shiva (Isar). Married women pray for their husbands' well-being and unmarried girls for a good husband. The festival begins the day after Holi and lasts eighteen days, ending on Chaitra Shukla Tritiya with colourful processions of Gauri's idols, which are then immersed. It celebrates Parvati's devotion and her union with Shiva.
गणगौर, मुख्यतः राजस्थान, गुजरात और मध्य प्रदेश में, गौरी (पार्वती) और शिव (ईसर) को समर्पित है। सुहागिनें पति की कुशलता और कुँवारी कन्याएँ अच्छे वर के लिए प्रार्थना करती हैं। यह होली के अगले दिन शुरू होकर अठारह दिन चलता है और चैत्र शुक्ल तृतीया को गौरी की प्रतिमाओं की रंगीन शोभायात्राओं के साथ समाप्त होता है, फिर उनका विसर्जन होता है। यह पार्वती की भक्ति और शिव से उनके मिलन का उत्सव है।
Muhurat
The main puja and procession are on Chaitra Shukla Tritiya, in the morning and evening.
मुख्य पूजा और शोभायात्रा चैत्र शुक्ल तृतीया को सुबह और शाम होती है।
Samagri (what you need)
- Clay idols of Gauri and Isar
गौरी और ईसर की मिट्टी की प्रतिमाएँ - Kumkum, mehndi, kajal and shringar items
कुमकुम, मेहंदी, काजल और श्रृंगार सामग्री - Flowers and durva
फूल और दूर्वा - Water in a kalash
कलश में जल - Sweets like ghewar
घेवर जैसी मिठाई - Wheat or barley sprouts
गेहूँ या जौ के अंकुर
Puja vidhi, step by step
- Women dress in their best and apply mehndi.
स्त्रियाँ सज-धजकर मेहंदी लगाती हैं। - Decorate the Gauri and Isar idols and worship them with kumkum, mehndi and flowers.
गौरी और ईसर की प्रतिमाओं को सजाकर कुमकुम, मेहंदी और फूलों से पूजें। - Sing Gangaur songs and offer durva, water and sweets.
गणगौर के गीत गाएँ और दूर्वा, जल और मिठाई अर्पित करें। - Take the idols in procession to a lake or well with songs.
गीत गाते हुए प्रतिमाओं को शोभायात्रा में तालाब या कुएँ तक ले जाएँ। - Immerse the idols and pray for a happy married life.
प्रतिमाओं का विसर्जन करें और सुखी वैवाहिक जीवन की प्रार्थना करें।
Mantra
ॐ गौर्यै नमः
Om Gauryai Namah
Do
- Sing the traditional Gangaur songs with other women.
दूसरी स्त्रियों के साथ पारंपरिक गणगौर गीत गाएँ।
Avoid
- Many married women do not eat until the puja is complete.
कई सुहागिनें पूजा पूरी होने तक भोजन नहीं करतीं।
Read in தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം
தமிழ்
முக்கியமாக ராஜஸ்தான், குஜராத், மத்தியப் பிரதேசத்தில் கொண்டாடப்படும் கங்கௌர், கௌரி (பார்வதி), சிவன் (ஈசர்) ஆகியோருக்கு உரியது. திருமணமான பெண்கள் கணவனின் நலனுக்கும், மணமாகாத பெண்கள் நல்ல கணவனுக்கும் பிரார்த்திக்கின்றனர். ஹோலிக்கு மறுநாள் தொடங்கி பதினெட்டு நாள் நடந்து, சைத்ர சுக்ல திருதியையில் கௌரி விக்ரகங்களின் வண்ணமயமான ஊர்வலங்களுடன் நிறைவடைந்து, பின் விக்ரகங்கள் கரைக்கப்படுகின்றன. பார்வதியின் பக்தியையும் சிவனுடனான இணைவையும் கொண்டாடுகிறது.
- பெண்கள் சிறப்பாக உடுத்தி மருதாணி இடுகின்றனர்.
- கௌரி, ஈசர் விக்ரகங்களை அலங்கரித்து குங்குமம், மருதாணி, மலரால் வழிபடவும்.
- கங்கௌர் பாடல்கள் பாடி அருகம்புல், நீர், இனிப்பு சமர்ப்பிக்கவும்.
- பாடல்களுடன் விக்ரகங்களை ஊர்வலமாக ஏரி அல்லது கிணற்றுக்கு எடுத்துச் செல்லவும்.
- விக்ரகங்களைக் கரைத்து இனிய இல்லற வாழ்வுக்குப் பிரார்த்திக்கவும்.
తెలుగు
ముఖ్యంగా రాజస్థాన్, గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్లో జరుపుకునే గణగౌర్, గౌరి (పార్వతి), శివుడు (ఈసర్)కు అంకితం. వివాహిత స్త్రీలు భర్త క్షేమం కోసం, పెళ్ళికాని అమ్మాయిలు మంచి భర్త కోసం ప్రార్థిస్తారు. హోలీ మరుసటి రోజు మొదలై పద్దెనిమిది రోజులు సాగి, చైత్ర శుద్ధ తదియ నాడు గౌరి విగ్రహాల రంగుల ఊరేగింపులతో ముగిసి, తర్వాత విగ్రహాలను నిమజ్జనం చేస్తారు. పార్వతి భక్తిని, శివునితో ఆమె కలయికను జరుపుకుంటుంది; తెలుగు నాట గౌరీ వ్రతాలకు సమానం.
- స్త్రీలు చక్కగా అలంకరించుకుని గోరింటాకు పెట్టుకుంటారు.
- గౌరి, ఈసర్ విగ్రహాలను అలంకరించి కుంకుమ, గోరింటాకు, పువ్వులతో పూజించండి.
- గణగౌర్ పాటలు పాడి గరిక, నీరు, మిఠాయి సమర్పించండి.
- పాటలతో విగ్రహాలను ఊరేగింపుగా చెరువు లేదా బావి వద్దకు తీసుకెళ్ళండి.
- విగ్రహాలను నిమజ్జనం చేసి సుఖ దాంపత్యం కోసం ప్రార్థించండి.
ಕನ್ನಡ
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಗಣಗೌರ್, ಗೌರಿ (ಪಾರ್ವತಿ) ಮತ್ತು ಶಿವ (ಈಸರ್)ನಿಗೆ ಮೀಸಲು. ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಪತಿಯ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ, ಮದುವೆಯಾಗದ ಹುಡುಗಿಯರು ಒಳ್ಳೆಯ ಪತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿಯ ಮರುದಿನ ಆರಂಭವಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟು ದಿನ ನಡೆದು, ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ತದಿಗೆಯಂದು ಗೌರಿ ವಿಗ್ರಹಗಳ ವರ್ಣಮಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿದು, ನಂತರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಮಿಲನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
- ಮಹಿಳೆಯರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಮೆಹಂದಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
- ಗೌರಿ, ಈಸರ್ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕುಂಕುಮ, ಮೆಹಂದಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ.
- ಗಣಗೌರ್ ಹಾಡು ಹಾಡಿ ಗರಿಕೆ, ನೀರು, ಸಿಹಿ ಅರ್ಪಿಸಿ.
- ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಬಾವಿಗೆ ಒಯ್ಯಿರಿ.
- ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಸುಖೀ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ.
മലയാളം
പ്രധാനമായും രാജസ്ഥാൻ, ഗുജറാത്ത്, മധ്യപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന ഗൺഗൗർ, ഗൗരി (പാർവ്വതി), ശിവൻ (ഈസർ) എന്നിവർക്ക് സമർപ്പിതമാണ്. വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും അവിവാഹിതരായ പെൺകുട്ടികൾ നല്ല ഭർത്താവിനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഹോളിയുടെ പിറ്റേന്ന് തുടങ്ങി പതിനെട്ട് ദിവസം നീണ്ട്, ചൈത്ര ശുക്ല തൃതീയയിൽ ഗൗരീവിഗ്രഹങ്ങളുടെ വർണ്ണാഭമായ ഘോഷയാത്രകളോടെ അവസാനിക്കുന്നു, പിന്നെ വിഗ്രഹങ്ങൾ നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നു. പാർവ്വതിയുടെ ഭക്തിയും ശിവനുമായുള്ള സംഗമവും ആഘോഷിക്കുന്നു; കേരളത്തിലെ തിരുവാതിര വ്രതത്തോട് സമാനം.
- സ്ത്രീകൾ നന്നായി അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി മൈലാഞ്ചി ഇടുന്നു.
- ഗൗരി, ഈസർ വിഗ്രഹങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച് കുങ്കുമം, മൈലാഞ്ചി, പൂക്കൾ എന്നിവ കൊണ്ട് പൂജിക്കുക.
- ഗൺഗൗർ ഗീതങ്ങൾ പാടി കറുക, വെള്ളം, മധുരം സമർപ്പിക്കുക.
- പാട്ടുകളോടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ ഘോഷയാത്രയായി തടാകത്തിലേക്കോ കിണറ്റിലേക്കോ കൊണ്ടുപോകുക.
- വിഗ്രഹങ്ങൾ നിമജ്ജനം ചെയ്ത് സന്തുഷ്ട ദാമ്പത്യത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുക.