Sakat Chauth · सकट चौथ
Monday, 25 January 2027 (New Delhi)
Story and significance
Sakat Chauth, the Sankashti Chaturthi of Magha, is kept by mothers for the long life and well-being of their children, worshipping Lord Ganesha and Sakat Mata. The katha tells of a potter whose kiln would not bake until a child was offered; a devoted old woman's son was placed in it, and by Sakat Mata's grace he came out unharmed. Til (sesame) is central, so it is also called Tilkut Chauth.
सकट चौथ, माघ की संकष्टी चतुर्थी, माताएँ अपनी संतान की लंबी आयु और कुशलता के लिए रखती हैं, जिसमें गणेश जी और सकट माता की पूजा होती है। कथा में एक कुम्हार का आँवा तब तक नहीं पकता था जब तक किसी बच्चे की बलि न दी जाए; एक भक्त बुढ़िया के बेटे को उसमें बैठाया गया, और सकट माता की कृपा से वह सकुशल बाहर आया। इसमें तिल का विशेष महत्व है, इसलिए इसे तिलकुट चौथ भी कहते हैं।
Muhurat
The fast runs from sunrise to moonrise; the puja is done in the evening and the fast is broken after offering arghya to the Moon.
व्रत सूर्योदय से चंद्रोदय तक; पूजा शाम को होती है और चंद्रमा को अर्घ्य देकर व्रत खोला जाता है।
Samagri (what you need)
- Picture of Lord Ganesha
गणेश जी का चित्र - Tilkut (sesame and jaggery sweet)
तिलकुट (तिल और गुड़ की मिठाई) - Durva grass
दूर्वा - Roli, akshat, flowers
रोली, अक्षत, फूल - Water and milk for the Moon
चंद्रमा के लिए जल और दूध - Sweet potato (shakarkand)
शकरकंद
Puja vidhi, step by step
- Keep a fast through the day for your children.
संतान के लिए दिन भर व्रत रखें। - In the evening, worship Ganesha with durva, roli, flowers and tilkut.
शाम को दूर्वा, रोली, फूल और तिलकुट से गणेश जी की पूजा करें। - Listen to the Sakat Chauth katha.
सकट चौथ की कथा सुनें। - After moonrise, offer arghya to the Moon with water and milk.
चंद्रोदय के बाद जल और दूध से चंद्रमा को अर्घ्य दें। - Break the fast with tilkut and sweet potato, and share the prasad with the children.
तिलकुट और शकरकंद से व्रत खोलें, और बच्चों के साथ प्रसाद बाँटें।
Mantra
ॐ गं गणपतये नमः
Om Gan Ganapataye Namah
Do
- Bless your children and feed them the tilkut prasad first.
बच्चों को आशीर्वाद दें और पहले उन्हें तिलकुट का प्रसाद खिलाएँ।
Avoid
- Do not break the fast before seeing the Moon.
चाँद देखने से पहले व्रत न खोलें।
Read in தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം
தமிழ்
மாசி சங்கடஹர சதுர்த்தியான சகட் சௌத், குழந்தைகளின் நீண்ட ஆயுளுக்கும் நலனுக்கும் தாய்மார் விநாயகரையும் சகட் மாதாவையும் வழிபட்டு இருக்கும் விரதம். ஒரு குயவனின் சூளை ஒரு குழந்தையைப் பலி கொடுக்காமல் வேகவில்லை; பக்தியுள்ள ஒரு மூதாட்டியின் மகன் அதில் வைக்கப்பட்டான், சகட் மாதாவின் அருளால் அவன் பாதிப்பின்றி வெளிவந்தான் என்பது கதை. எள் முக்கியம் என்பதால் திலகுட் சௌத் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
- குழந்தைகளுக்காக நாள் முழுவதும் விரதம் இருக்கவும்.
- மாலையில் அருகம்புல், குங்குமம், மலர், எள்ளுருண்டையால் விநாயகரை வழிபடவும்.
- சகட் சௌத் கதையைக் கேட்கவும்.
- சந்திர உதயத்துக்குப் பின் நீரும் பாலும் கொண்டு சந்திரனுக்கு அர்க்கியம் விடவும்.
- எள்ளுருண்டையும் கிழங்கும் உண்டு விரதம் முடித்து குழந்தைகளுடன் பிரசாதம் பகிரவும்.
తెలుగు
మాఘ మాస సంకష్టహర చతుర్థి అయిన సకట్ చౌత్, పిల్లల దీర్ఘాయుష్షు, క్షేమం కోసం తల్లులు గణపతిని, సకట్ మాతను పూజించే వ్రతం. ఒక కుమ్మరి ఆవం ఒక బిడ్డను బలి ఇవ్వనిదే కాలలేదు; భక్తురాలైన ఒక వృద్ధురాలి కొడుకును అందులో ఉంచారు, సకట్ మాత కృపతో అతను క్షేమంగా బయటికి వచ్చాడని కథ. నువ్వులు ప్రధానం కాబట్టి తిల్కుట్ చౌత్ అని కూడా అంటారు.
- పిల్లల కోసం రోజంతా ఉపవాసం ఉండండి.
- సాయంత్రం గరిక, కుంకుమ, పువ్వులు, నువ్వుల ఉండలతో గణపతిని పూజించండి.
- సకట్ చౌత్ కథ వినండి.
- చంద్రోదయం తర్వాత నీరు, పాలతో చంద్రునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వండి.
- నువ్వుల ఉండలు, చిలగడదుంపతో ఉపవాసం విరమించి పిల్లలతో ప్రసాదం పంచుకోండి.
ಕನ್ನಡ
ಮಾಘ ಮಾಸದ ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿಯಾದ ಸಕಟ್ ಚೌತ್, ಮಕ್ಕಳ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ತಾಯಂದಿರು ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಸಕಟ್ ಮಾತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ವ್ರತ. ಒಬ್ಬ ಕುಂಬಾರನ ಆವಿಗೆ ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡದೆ ಬೇಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಭಕ್ತೆಯಾದ ಮುದುಕಿಯ ಮಗನನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು, ಸಕಟ್ ಮಾತೆಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಬಂದನು ಎಂಬುದು ಕಥೆ. ಎಳ್ಳು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ತಿಲಕುಟ್ ಚೌತ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸವಿರಿ.
- ಸಂಜೆ ಗರಿಕೆ, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವು, ಎಳ್ಳುಂಡೆಯಿಂದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ.
- ಸಕಟ್ ಚೌತ್ ಕಥೆ ಕೇಳಿ.
- ಚಂದ್ರೋದಯದ ನಂತರ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಿ.
- ಎಳ್ಳುಂಡೆ ಮತ್ತು ಗೆಣಸಿನಿಂದ ಉಪವಾಸ ಮುರಿದು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ಹಂಚಿ.
മലയാളം
മാഘമാസത്തിലെ സങ്കടഹര ചതുർത്ഥിയായ സകട് ചൗത്ത്, മക്കളുടെ ദീർഘായുസ്സിനും ക്ഷേമത്തിനുമായി അമ്മമാർ ഗണപതിയെയും സകട് മാതാവിനെയും പൂജിക്കുന്ന വ്രതമാണ്. ഒരു കുശവന്റെ ചൂള ഒരു കുട്ടിയെ ബലി നൽകാതെ ചുടുമായിരുന്നില്ല; ഭക്തയായ ഒരു വൃദ്ധയുടെ മകനെ അതിൽ ഇരുത്തി, സകട് മാതാവിന്റെ കൃപയാൽ അവൻ കേടുകൂടാതെ പുറത്തുവന്നു എന്നാണ് കഥ. എള്ളിന് പ്രാധാന്യമുള്ളതിനാൽ തിൽകുട് ചൗത്ത് എന്നും പറയുന്നു.
- മക്കൾക്കായി ദിവസം മുഴുവൻ വ്രതമെടുക്കുക.
- സന്ധ്യക്ക് കറുക, കുങ്കുമം, പൂക്കൾ, എള്ളുണ്ട എന്നിവ കൊണ്ട് ഗണപതിയെ പൂജിക്കുക.
- സകട് ചൗത്ത് കഥ കേൾക്കുക.
- ചന്ദ്രോദയത്തിന് ശേഷം ജലവും പാലും കൊണ്ട് ചന്ദ്രന് അർഘ്യം നൽകുക.
- എള്ളുണ്ടയും മധുരക്കിഴങ്ങും കൊണ്ട് വ്രതം മുറിച്ച് മക്കളോടൊപ്പം പ്രസാദം പങ്കിടുക.