Sharad Purnima · शरद पूर्णिमा
Sunday, 25 October 2026 (New Delhi)
Story and significance
Sharad Purnima, also called Kojagari Purnima, is the full moon when the Moon is closest to complete in all sixteen kalas. Tradition says its rays carry healing nectar, so kheer is left in the moonlight overnight and eaten as prasad. Lord Krishna danced the Maha Raas with the gopis on this night, and Goddess Lakshmi is believed to roam the earth asking 'ko jagarti?', who is awake, blessing those who keep vigil.
शरद पूर्णिमा, जिसे कोजागरी पूर्णिमा भी कहते हैं, वह पूर्णिमा है जब चंद्रमा अपनी सोलह कलाओं से पूर्ण होता है। परंपरा कहती है कि इसकी किरणों में अमृत होता है, इसलिए रात भर चाँदनी में खीर रखकर प्रसाद के रूप में खाई जाती है। इसी रात श्रीकृष्ण ने गोपियों के साथ महारास किया, और माँ लक्ष्मी 'को जागर्ति?', कौन जाग रहा है, पूछते हुए पृथ्वी पर विचरती हैं और जागने वालों को आशीर्वाद देती हैं।
Muhurat
Lakshmi puja is done after moonrise in the night (Nishita kaal is best); place the kheer under the moonlight after the puja.
लक्ष्मी पूजा चंद्रोदय के बाद रात में (निशीथ काल श्रेष्ठ) करें; पूजा के बाद खीर चाँदनी में रखें।
Samagri (what you need)
- Picture of Maa Lakshmi
माँ लक्ष्मी का चित्र - Rice kheer made with milk
दूध में बनी चावल की खीर - Silver or steel bowl with a light cloth cover
हल्के कपड़े से ढका चाँदी या स्टील का कटोरा - White flowers
सफ़ेद फूल - Diya and incense
दीपक और धूप - Water and milk for the Moon's arghya
चंद्र अर्घ्य के लिए जल और दूध
Puja vidhi, step by step
- Keep a fast through the day if you can.
संभव हो तो दिन भर व्रत रखें। - In the evening, worship Maa Lakshmi with white flowers and the kheer as bhog.
शाम को सफ़ेद फूलों और खीर के भोग से माँ लक्ष्मी की पूजा करें। - After moonrise, offer arghya to the Moon with water mixed with milk.
चंद्रोदय के बाद दूध मिले जल से चंद्रमा को अर्घ्य दें। - Place the kheer under the open moonlight, lightly covered, for a few hours or through the night.
खीर को हल्का ढककर कुछ घंटे या पूरी रात खुली चाँदनी में रखें। - Keep awake with bhajans and prayer for some time, as Lakshmi blesses those who are awake.
कुछ समय भजन और प्रार्थना में जागें, क्योंकि माँ लक्ष्मी जागने वालों को आशीर्वाद देती हैं। - In the morning, eat the kheer as prasad and share it with family.
सुबह खीर प्रसाद के रूप में खाएँ और परिवार में बाँटें।
Mantra
ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः
Om Shreem Mahalakshmyai Namah
Do
- Sit in the moonlight for a while.
कुछ देर चाँदनी में बैठें। - Share the moonlit kheer with family and neighbours.
चाँदनी वाली खीर परिवार और पड़ोसियों में बाँटें।
Avoid
- Avoid quarrels and sleeping early on this night.
इस रात झगड़े और जल्दी सोने से बचें।
Read in தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം
தமிழ்
கோஜாகரி பௌர்ணமி எனப்படும் சரத் பௌர்ணமியில் சந்திரன் பதினாறு கலைகளிலும் நிறைவு பெறுகிறான். அதன் கதிர்களில் அமிர்தம் உள்ளது என்பது மரபு; எனவே பாயசம் இரவு முழுவதும் நிலவொளியில் வைத்துப் பிரசாதமாக உண்ணப்படுகிறது. இந்த இரவில் கண்ணன் கோபியருடன் மகா ராசலீலை ஆடினான்; 'யார் விழித்திருக்கிறார்கள்?' என்று கேட்டபடி மகாலட்சுமி பூமியில் உலவி, விழித்திருப்போரை ஆசீர்வதிக்கிறாள்.
- முடிந்தால் நாள் முழுவதும் விரதம் இருக்கவும்.
- மாலையில் வெள்ளை மலர்களுடனும் பாயச நைவேத்தியத்துடனும் மகாலட்சுமியை வழிபடவும்.
- சந்திர உதயத்துக்குப் பின் பால் கலந்த நீரால் சந்திரனுக்கு அர்க்கியம் விடவும்.
- பாயசத்தை லேசாக மூடி சில மணி நேரம் அல்லது இரவு முழுவதும் திறந்த நிலவொளியில் வைக்கவும்.
- விழித்திருப்போரை லட்சுமி ஆசீர்வதிப்பதால் சிறிது நேரம் பஜனையிலும் பிரார்த்தனையிலும் விழித்திருக்கவும்.
- காலையில் பாயசத்தைப் பிரசாதமாக உண்டு குடும்பத்துடன் பகிரவும்.
తెలుగు
కోజాగరి పౌర్ణమి అని కూడా పిలిచే శరత్ పౌర్ణమి నాడు చంద్రుడు పదహారు కళలతో పరిపూర్ణంగా ఉంటాడు. అతని కిరణాల్లో అమృతం ఉంటుందని సంప్రదాయం; అందుకే పాయసం రాత్రంతా వెన్నెలలో ఉంచి ప్రసాదంగా తింటారు. ఈ రాత్రే శ్రీకృష్ణుడు గోపికలతో మహారాసం ఆడాడు; 'ఎవరు మేలుకుని ఉన్నారు?' అని అడుగుతూ లక్ష్మీదేవి భూమిపై సంచరించి మేలుకున్నవారిని ఆశీర్వదిస్తుంది.
- వీలైతే రోజంతా ఉపవాసం ఉండండి.
- సాయంత్రం తెల్ల పువ్వులు, పాయస నైవేద్యంతో లక్ష్మీదేవిని పూజించండి.
- చంద్రోదయం తర్వాత పాలు కలిపిన నీటితో చంద్రునికి అర్ఘ్యం ఇవ్వండి.
- పాయసాన్ని తేలికగా మూసి కొన్ని గంటలు లేదా రాత్రంతా తెరిచిన వెన్నెలలో ఉంచండి.
- మేలుకున్నవారిని లక్ష్మీదేవి ఆశీర్వదిస్తుంది కాబట్టి కొంతసేపు భజన, ప్రార్థనలో మేలుకుని ఉండండి.
- ఉదయం పాయసాన్ని ప్రసాదంగా తిని కుటుంబంతో పంచుకోండి.
ಕನ್ನಡ
ಕೋಜಾಗರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಶರದ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಚಂದ್ರ ಹದಿನಾರು ಕಲೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಯಸವನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಾತ್ರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಾಸ ನಡೆಸಿದನು; 'ಯಾರು ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದಾರೆ?' ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಎಚ್ಚರವಿರುವವರನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ.
- ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸವಿರಿ.
- ಸಂಜೆ ಬಿಳಿ ಹೂವು ಮತ್ತು ಪಾಯಸದ ನೈವೇದ್ಯದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ.
- ಚಂದ್ರೋದಯದ ನಂತರ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ನೀಡಿ.
- ಪಾಯಸವನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ತೆರೆದ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿಡಿ.
- ಎಚ್ಚರವಿರುವವರನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಭಜನೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಿರಿ.
- ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪಾಯಸವನ್ನು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿ.
മലയാളം
കോജാഗരി പൂർണ്ണിമ എന്നും പറയുന്ന ശരദ് പൂർണ്ണിമയിൽ ചന്ദ്രൻ പതിനാറ് കലകളോടെ പൂർണ്ണനാകുന്നു. അവന്റെ കിരണങ്ങളിൽ അമൃതുണ്ടെന്നാണ് പാരമ്പര്യം; അതിനാൽ പായസം രാത്രി മുഴുവൻ നിലാവിൽ വെച്ച് പ്രസാദമായി കഴിക്കുന്നു. ഈ രാത്രിയാണ് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഗോപികമാരോടൊപ്പം മഹാരാസം ആടിയത്; 'ആരാണ് ഉണർന്നിരിക്കുന്നത്?' എന്ന് ചോദിച്ച് ലക്ഷ്മീദേവി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.
- കഴിയുമെങ്കിൽ ദിവസം മുഴുവൻ വ്രതമെടുക്കുക.
- സന്ധ്യക്ക് വെള്ളപ്പൂക്കളും പായസനിവേദ്യവും കൊണ്ട് ലക്ഷ്മീദേവിയെ പൂജിക്കുക.
- ചന്ദ്രോദയത്തിന് ശേഷം പാൽ ചേർത്ത വെള്ളം കൊണ്ട് ചന്ദ്രന് അർഘ്യം നൽകുക.
- പായസം ലഘുവായി മൂടി ഏതാനും മണിക്കൂറോ രാത്രി മുഴുവനോ തുറന്ന നിലാവിൽ വെക്കുക.
- ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരെ ലക്ഷ്മി അനുഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ കുറച്ചുനേരം ഭജനയിലും പ്രാർത്ഥനയിലും ഉണർന്നിരിക്കുക.
- രാവിലെ പായസം പ്രസാദമായി കഴിച്ച് കുടുംബത്തോടൊപ്പം പങ്കിടുക.